Nedir Ne Değildir ?Sağlık

Yıpranma Payı nedir, hangi mesleklerde… 2020

Yıpranma Payı nedir, hangi mesleklerde… 2020

Yıpranma Payı nedir, Yıpranma Payı nedir, hangi mesleklerde… 2020, EVRAKhane.Com

Yıpranma payı nedir, ne anlamına gelir?

Yıpranma payına fiili hizmet zammı da diyoruz. Fiili hizmet zammı 4a sigortalıları ve 4c sigortalıları için vardır. 4b sigortalılar doğrusu Bağ-Kur’lular için yıpranma oranı öngörülmemiştir. Yıpranma payından yararlanacak olan iş kolları yıpranma oranı çizelgelerinde belirtilmiştir. Bu iş kolları özetlemek gerekirse su altı, madenlerde çalışanlardır. Su altında çalışanlar her sene 60 gün, madenlerde çalışanlar ise 180 gün fiili hizmet zammı alırlar.  5510 sayılı toplumsal güvenlik kanununda herhangi bir değişiklik söz mevzusu olmamıştır. Fakat nihayet zamanlarda meydana getirilen uygulamalara baktığımızda itfaiyelerde ve radyoloji bölümde çalışanlara fiili hizmet zammı uygulanmadığı ya da yalnız o günkü hizmetin karşılığı olarak fiili hizmet zammından yararlandıkları görülmektedir. Oysa bu kanun ruhuna aykırı bir uygulama olarak göze çarpmaktadır. Burada bir çifte standart söz mevzusudur.  Fiili hizmet zammı, fiili hizmet zammı çizergesinde yazan iş kollarında belirtilen gün karşılığında senelik bazda düşünülmesi gereksinim duyulan bir uygulama yöntemidir.

Yıpranma Payı Hangi mesleklerde yıpranma oranı vardır?

Devletimizde yıpranma oranı olan meslekler gün geçtikte arttırılmaktadır. Günümüzde 45 meslekte yıpranma oranı bulunmaktadır. Fiziken zorlayıcı koşullarda doğrusu ağır koşullarda çalışan mesleklere yıpranma oranı verilerek bu iş çalışanlarının daha kısa ve daha yalın bir halde emekli olmaları sağlanmaktadır. Misal olarak 24 ay çalışan bir iş mensubuna 12 ay yıpranma oranı tanınırsa bu kişi 36 ay çalışmış benzer halde kabul görmektedir.

Aşağıdaki listede yıpranma oranı verilen meslekleri görebilmektesiniz. Bir de bu mesleklerin yanında yıpranma oranı talep edenlerde bulunmaktadır. Hakim ve savcılar, öğretmenler bunlardan yalnız bazıları.

  • Kurşun ve arsenik işlerinde çalışanlar 60 – 90 gün.
  • Cam yapınak ve atölyelerinde çalışanlar 60 gün.
  • Cıva üretimi işleri sanayinde çalışanlar 90 gün.
  • Çimento fabrikalarında çalışanlar 60 gün.
  • Kok fabrikalarıyla Termik santrallerde çalışanlar 60 gün.
  • Alüminyum fabrikalarında çalışanlar 60 gün.
  • Demir ve çelik fabrikalarında çalışanlar 90 gün.
  • Döküm fabrikalarında çalışanlar 60 gün.
  • Asit üretimi oluşturan yerlerde çalışanlar 90 ile 180 gün.
  • Madenlerin yer altında çalışanları 180 gün.
  • Radyoaktif ve doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler radyoiyonizan maddelerle yada bütün başka korpüsküler emanasyon kaynakları meydana getirilen işler ile meydana getirilen işlerde çalışanlar 90 gün.
  • Su altında çalışanlar 60 gün.
  • Türk Silahlı Kuvvetlerinde Subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaşlar ve sözleşmeli erbaş ve erler 90 gün.
  • Emniyet ve MİT mensupları 90 gün.
  • İtfaiye yada yangın söndürme işlerinde çalışanlar 60 gün.
  • Basın Kartı Yönetmeliği’ne gore çalışan gazeteciler 90 gün.
  • TRT’de Basın Kartı Yönetmeliği’ne gore çalışanlar 90 gün.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar 90 gün fiili hizmet zammı alıyor.

Yıpranma oranı olan mesleklerin tam listesine BURADAN ulaşabilirsiniz.

Yıpranma Payı Sağlık çalışanlarının yıpranma oranı hakkı

Son olarak poşet yasada geçilen ve sağlık (sıhhat) (sağlık) sektöründe çalışan kişilerde yıpranma oranı almaya hak kazandılar. Radyoloji, röntgen, görüntüleme, ameliyathane, yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt evladı, yanık, diyaliz, acil servis, kapalı psikiyatri servisleri, AMATEM ve 112 acil sağlık (sıhhat) (sağlık) hizmetleri çalışanları 90 gün olarak, Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) Çalışanları, Sağlık Evi , Aile Hekimi ve Aile Sağlığı Elemanları 60 gün olarak, Hastanelerde servis, poliklinik, laboratuar benzer halde bölümlerde çalışanlar ise 60 gün olarak,- Bakanlık Merkez Teşkilatı Personeli 30 gün olarak, Sağlık Müdürlüğü, Halk Sağlığı Müdürlüğü ve Kamu Hastaneleri Genel Sekreterlik mensubu 30 gün olarak uygulandı. 3 Ağustos 2018 tarihinde çıkartılan yasa ile bundan sonrasında sağlıkta yıpranma oranı resmi olarak var oldu. Ancak bu uygulama geçmişi kapsamıyor doğrusu geçmişe yönelik bir uygulama değil. Bunun yanında beş senesi geçmemek suretiyle toplam prim ödeme gün sayılarına eklenecek.

Yıpranma oranı en fazla kaç senedir?

Yıpranma oranı en fazla 5 senedir. Ancak bu 5 senenin tamamı yıpranma payından düşülmemektedir. Burada en fazla 3 sene düşülebilmektedir. Yani 5 sene yıpranma oranı olan birisinin emekliliği 3 sene erken olmaktadır.

Yıpranma oranı geriye dönük mü, geçmişi kapsıyor mu?

Torba yasa ile çıkartılan yıpranma oranı geçmişe dönük uygulanabilen bir yasa değildir. Çıkartıldıktan sonraki tarihten başlayarak işlemeye adım atmıştır. Yani geçmişe dönük yıpranma payınızı işletme hakkınız bulunmaz.

Yıpranma oranı alma şartları nedir, kimler alabilir?

Yıpranma oranı olan meslekleri yukarıda belirttik. Yıpranma oranı almak için 4 temel şart bulunmaktadır. Bunlar;

  • Kanunun 40. maddesinde yer edinen listedeki işler yada iş yerlerinde çalışıyor olmak (listenin soldaki sütunu, 20 değişik iş/iş yeri bu kapsamda).
  • Kanunun 40. maddesindeki listede yer edinen “kapsamdaki sigortalılar” kısmına dahil olmak (listenin ortadaki sütunu, her bir iş/iş yeri için ayrı ayrı kapsamdaki sigortalılar belirlenmiş durumda).
  • Söz mevzusu işlerin risklerine maruz kalmak.
  • Sigorta priminin yıpranma payına hak kazanacak şekilde yatırılmış olması.

Haber Kaynağı

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu